1. Het kind en de puber

Gepubliceerd op 22 mei 2021 om 13:23

Op 27 oktober 1907 wordt Moises Frumencio da Costa Gomez geboren in Otrobanda op Curaçao. Moises is de derde zoon van Pedro da Costa Gomez en Braulia Bikker. Na Moises worden nog vijf dochters en een zoon geboren, waardoor Moises opgroeit in een gezin van negen kinderen. Zij wonen in de Havenstraat op de Ser’i Klip, vlak bij de plek waar havenarbeiders schepen laden en lossen. Later verhuist het gezin nog naar de Schrijnwerkerstraat, de Breedestraat en de Penstraat. Moises verhuist niet mee naar de Penstraat, omdat hij dan al in Nederland studeert. Zijn vader is zakenman en later administrateur van het sinds 1908 verschijnende dagblad Boletin Comercial. Ze hebben het niet breed, maar lijden ook geen gebrek. Zijn eerste schooljaren brengt Moises door op de St. Vincentiusschool in de wijk Colon. In die tijd is dat de populairste volksschool op het eiland. Later wordt hij, vanwege zijn hoge intelligentie, overgeplaatst naar het St. Thomas College. In de 9e klas rondt hij zijn schooljaren op Curaçao af bij frater Canutus.

Moises verzamelt als kind edelstenen in allerlei kleuren. Zijn lievelingskleur is groen. Hij houdt van voetballen met zijn vrienden op het Rif of in de wijken. Hun bal is gemaakt van oude lappen in een oude sok (bal’i mea). Soms wordt tegen andere wijken gevoetbald, waarbij het wel eens tot vechtpartijen komt. Moises aarzelt daarbij niet om op de vuist te gaan, als zijn eer of die van zijn vrienden op het spel staat. Als een bal ontbreekt, discussiëren Moises en zijn vrienden, of ze halen kattenkwaad uit. Moises houdt van discussiëren, bijvoorbeeld over politiek. Schrijver Guillermo Rosario schrijft in het blad Opinion (december 1966) dat zijn klasgenoten zich nog de discussies herinneren van ‘Cheche’ met de leerkrachten, waarbij de volwassenen zich nogal eens in het nauw gedreven voelen. Moises neemt het vaak op voor arme en ongelukkige mensen, waardoor hij door zijn vrienden ‘de verdediger van de verloren zaken’ wordt genoemd. Al op veertienjarige leeftijd vertelt hij zijn vrienden dat hij het vreemd vindt dat de plaatselijke regering door de Nederlandse overheid wordt samengesteld. Hij vindt dat de regering gekozen moet worden door het volk dat daar recht op heeft. Zijn vrienden zijn het met hem eens.

Op vijftienjarige leeftijd gaat Moises naar Nederland, waar zijn broer Rolando (ook Raúl genoemd) al verblijft, om in het tehuis van de fraters van Tilburg verder onderwijs te volgen. In 1923 wordt hij leerling op het Canisius College in Nijmegen onder leiding van de Paters Jezuïeten. Het onderwijs van de Jezuïeten richt zich, tot het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland, sterk op de emancipatie van de katholieken in Nederland. Dit uit zich bijvoorbeeld in waardering voor autoritair leiderschap in kerk en samenleving en strikte orde en discipline. Verder benadrukken de Jezuïeten het belang van immateriële waarden als opoffering, zelfrespect, scholing, politieke rechten en volharding om de emancipatie van bevolkingsgroepen te realiseren. Dat Moises hier iets van meeneemt, blijkt later als hij het ‘Orden, Desensia i Disiplina’ (orde, fatsoen en discipline) introduceert als slogan bij de Nationale Volkspartij. Op het Canisius College blinkt Moises uit in talen en wint schoolprijzen voor Nederlands, Latijn en Grieks. Grote kennis van talen ziet hij als een middel om zijn horizon te verbreden en om beter toegang te hebben tot de naslagwerken die hij nodig heeft voor de verdieping van zijn studie. Voor het Staatsexamen voor het Gymnasium slaagt Moises glansrijk.

 

Foto: Breedestraat Otrobanda 
Bron: Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen - Soublette et Fils (Fotostudio)

Op de 55e sterfdag van Dòktor, 22 november 2021, bieden we het hele boek gratis aan in de vorm van een e-boek en/of pdf-bestand.

Meld je met naam en e-mailadres aan voor onze maandelijkse eChuchubi Nieuwsbrief https://echuchubi.com/nieuwsbrief en verzeker je van de ontvangst van het gratis boek op 22 november 2021.


«   »

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.